กระต่ายกินอะไรได้บ้าง? อาหารที่ควรกินและควรหลีกเลี่ยง

กระต่ายกินอะไรได้บ้าง? อาหารที่ควรกินและอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง

หลายคนอาจคุ้นกับภาพกระต่ายถือแครอทจนคิดว่า “แครอท” คืออาหารหลักของกระต่าย แต่จริง ๆ แล้วอาหารที่สำคัญที่สุดสำหรับกระต่ายกลับเป็น หญ้าแห้งคุณภาพดี ค่ะ เพราะกระต่ายเป็นสัตว์กินพืชที่ต้องการอาหารซึ่งมีใยอาหารสูง เพื่อช่วยให้ระบบทางเดินอาหารทำงานตามปกติ และยังช่วยให้ฟันที่งอกอย่างต่อเนื่องเกิดการสึกจากการบดเคี้ยวอาหารด้วย

แล้วนอกจากหญ้า กระต่ายกินอะไรได้อีกบ้าง? ผักชนิดไหนกินได้ และอาหารอะไรที่ควรหลีกเลี่ยง มาดูกันค่ะ

1. หญ้าแห้ง อาหารหลักที่ขาดไม่ได้

สำหรับกระต่ายโต หญ้าแห้งจากพืชตระกูลหญ้า เช่น หญ้าทิโมธี (Timothy Hay), หญ้าออชาร์ด (Orchard Grass) หรือ หญ้าเมโดว์ (Meadow Hay) ควรเป็นส่วนหลักของอาหาร และควรมีให้กระต่ายกินได้ตลอดทั้งวัน

ใยอาหารจากหญ้ามีความสำคัญต่อการเคลื่อนไหวของระบบทางเดินอาหาร อีกทั้งการบดเคี้ยวหญ้าเป็นเวลานานยังมีส่วนช่วยดูแลสุขภาพฟันของกระต่ายด้วย แหล่งข้อมูลด้านสัตวแพทย์และการดูแลกระต่ายหลายแห่งแนะนำให้อาหารส่วนใหญ่ของกระต่ายโตเป็นหญ้าแห้ง โดยอยู่ที่ประมาณ 80–90% ของอาหารโดยรวม

สำหรับ หญ้าอัลฟัลฟา (Alfalfa Hay) มีโปรตีนและแคลเซียมสูงกว่า grass hay จึงมักเหมาะกับกระต่ายที่ยังอยู่ในวัยเจริญเติบโตมากกว่า ส่วนกระต่ายโตทั่วไปไม่ควรใช้อัลฟัลฟาเป็นหญ้าหลักเป็นประจำ เว้นแต่สัตวแพทย์แนะนำเป็นกรณีพิเศษ

2. ผักใบเขียว กินได้ทุกวันแต่ควรมีความหลากหลาย

นอกจากหญ้าแล้ว กระต่ายสามารถกินผักใบเขียวสดได้ โดยควรล้างให้สะอาดและเลือกผักที่ปลอดภัยสำหรับกระต่าย

ตัวอย่างผักที่สามารถนำมาหมุนเวียนให้ได้ เช่น ผักกาดโรเมน, ผักชี, โหระพา, วอเตอร์เครส, บ็อกชอย และใบแครอท เป็นต้น การให้ผักหลายชนิดสลับกันจะดีกว่าการให้อาหารชนิดเดิมเพียงอย่างเดียวทุกวัน

ผักบางชนิด เช่น ผักเคล พาร์สลีย์ หรือผักที่มีแคลเซียมค่อนข้างสูง สามารถกินได้ แต่ควรหมุนเวียนและไม่จำเป็นต้องให้ในปริมาณมากทุกวัน

ข้อสำคัญ: หากน้องไม่เคยกินผักชนิดนั้นมาก่อน ควรเริ่มจากปริมาณเล็กน้อยและค่อย ๆ เพิ่ม พร้อมสังเกตอุจจาระ ความอยากอาหาร และอาการผิดปกติ เพราะการเปลี่ยนอาหารอย่างรวดเร็วอาจรบกวนระบบทางเดินอาหารของกระต่ายได้

3. อาหารเม็ด ให้ได้ แต่ไม่ควรแทนหญ้า

อาหารเม็ดสำหรับกระต่ายสามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารประจำวันได้ แต่ควรให้ใน ปริมาณที่เหมาะสม ตามอายุ น้ำหนัก สุขภาพ และคำแนะนำบนผลิตภัณฑ์หรือจากสัตวแพทย์

สำหรับกระต่ายโต ควรเลือกอาหารเม็ดคุณภาพดีที่มีใยอาหารสูง และควรหลีกเลี่ยงอาหารประเภทมิกซ์ที่มีธัญพืช เมล็ดพืช ถั่ว ผลไม้อบแห้ง หรือชิ้นอาหารหลากสีผสมอยู่ เพราะกระต่ายอาจเลือกกินเฉพาะส่วนที่ชอบและได้รับสารอาหารไม่สมดุล

การให้อาหารเม็ดมากเกินไปยังอาจทำให้น้องกินหญ้าน้อยลง เพิ่มพลังงานส่วนเกิน และเสี่ยงต่อปัญหาน้ำหนักหรือระบบทางเดินอาหารได้ค่ะ

4. แล้วแครอทล่ะ? กระต่ายกินได้ไหม?

กินได้ค่ะ แต่ควรกินเป็นของกินเล่นมากกว่าอาหารหลัก

แครอทมีน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับผักใบเขียว จึงไม่เหมาะกับการให้ปริมาณมากทุกวัน ภาพเจ้ากระต่ายถือแครอทจึงน่ารักก็จริง แต่ในชีวิตจริงน้องควรได้กินหญ้ามากกว่าแครอทหลายเท่าค่ะ

ส่วน ใบแครอท สามารถนำมาเป็นหนึ่งในผักใบเขียวที่หมุนเวียนให้กระต่ายได้

5. ผลไม้กินได้ไหม?

กระต่ายสามารถกินผลไม้บางชนิดได้ เช่น แอปเปิลที่นำเมล็ดออกแล้ว ลูกแพร์ หรือเบอร์รีบางชนิด แต่เนื่องจากผลไม้มีน้ำตาลสูง จึงควรจัดอยู่ในกลุ่ม ของกินเล่น (Treat) และให้เพียงเล็กน้อยเป็นครั้งคราวเท่านั้น

อย่าให้น้องกินผลไม้แทนหญ้าหรือผักใบเขียว และควรระวังผลไม้อบแห้งเป็นพิเศษ เพราะมีน้ำตาลเข้มข้นกว่าผลไม้สดค่ะ

6. อาหารอะไรที่ควรหลีกเลี่ยง?

แม้น้องกระต่ายจะดูเหมือนอยากลองชิมอาหารหลายอย่าง แต่อาหารของคนจำนวนมากไม่เหมาะกับระบบย่อยอาหารของกระต่าย และบางชนิดอาจเป็นอันตราย

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่

• ช็อกโกแลต
• หัวหอม และกระเทียม
• มันฝรั่งและส่วนที่เป็นหน่อหรือต้นสีเขียว
• รูบาร์บ (Rhubarb)
• อะโวคาโด
• ถั่วบางชนิด โดยเฉพาะถั่วดิบ
• ถั่วและเมล็ดพืชต่าง ๆ
• ขนมปัง แครกเกอร์ คุกกี้ ซีเรียล และอาหารแปรรูปของคน
• ป๊อปคอร์น
• ขนมหรือผลิตภัณฑ์ที่มีโยเกิร์ตเป็นส่วนประกอบ
• อาหารหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน

ช็อกโกแลต รูบาร์บ และอะโวคาโดเป็นตัวอย่างอาหารที่อาจเป็นพิษต่อกระต่าย ส่วนอาหารประเภทขนมปัง เมล็ดพืช ถั่ว และขนมของคน ถึงแม้ไม่ใช่ทุกชนิดจะเป็นพิษโดยตรง แต่ไม่เหมาะกับระบบย่อยอาหารและไม่ควรนำมาเป็นอาหารให้น้องค่ะ

หากสงสัยว่ากระต่ายกินอาหารหรือพืชที่อาจมีพิษเข้าไป ไม่ควรรอดูอาการเอง ควรติดต่อสัตวแพทย์โดยเร็วค่ะ

7. อย่าลืมน้ำสะอาด

นอกจากอาหารแล้ว กระต่ายควรมี น้ำสะอาดให้กินได้ตลอด 24 ชั่วโมง และควรเปลี่ยนน้ำใหม่เป็นประจำ

สามารถใช้ได้ทั้งชามน้ำที่มั่นคงและขวดน้ำสำหรับสัตว์เล็ก แต่ควรตรวจสอบทุกวันว่าน้ำยังสะอาดและน้องสามารถกินน้ำได้ตามปกติ หากใช้ขวดน้ำก็ควรเช็กด้วยว่าหัวจ่ายไม่อุดตันค่ะ

สรุปง่าย ๆ กระต่ายควรกินอะไรในแต่ละวัน?

จำง่าย ๆ ว่า “หญ้าเป็นหลัก ผักเป็นเสริม อาหารเม็ดแต่พอดี และของหวานให้นิดเดียว”

หญ้าแห้งคุณภาพดีควรมีให้น้องกินตลอดวัน ตามด้วยผักใบเขียวหลากหลายชนิด อาหารเม็ดในปริมาณที่เหมาะสม และมีน้ำสะอาดให้ตลอดเวลา ส่วนแครอท ผลไม้ หรือขนมสำหรับกระต่ายควรมองเป็นของกินเล่นมากกว่าอาหารหลัก

เนื่องจากความต้องการด้านอาหารอาจแตกต่างกันตามอายุ น้ำหนัก สุขภาพ การตั้งท้อง หรือโรคประจำตัว หากน้องมีปัญหาสุขภาพหรือจำเป็นต้องปรับอาหารครั้งใหญ่ ควรปรึกษาสัตวแพทย์ที่มีประสบการณ์ดูแลกระต่ายเพื่อวางอาหารให้เหมาะกับน้องแต่ละตัวค่ะ